ኣብ መጀመርታ ኤልኢዲ ኣብ መሳርሒታትን መለክዒታትን ከም መመልከቲ መብራህቲ ይጥቀሙ ነይሮም። ድሒሩ ዝተፈላለየ ሕብሪ ዘለዎም ኤልኢዲ ኣብ መብራህቲ ትራፊክን ዓበይቲ-ከባቢ ድስፕለይን ብሰፊሑ ተጠቒሞም ርኡይ ቁጠባውን ማሕበራውን ረብሓታት ኣምጺኦም እዮም። ንኣብነት ኣብ ኣሜሪካ 12-ኢንች ዝቑመቱ ቀይሕ መብራህቲ ትራፊክ ኣብ መጀመርታ ነዊሕ-ዕድመ ዘለዎን ትሑት ብቕዓት ዘለዎን 140 ዋት ዝዓቐኑ ኢንካንደሰንት ኣምፑል ከም ምንጪ መብራህቱ ተጠቒሙ 2000 ሉመን ጻዕዳ መብራህቲ የፍሪ ነይሩ። ብቐይሕ ፍልተር ድሕሪ ምሕላፍ 90% ብርሃን ጠፊኡ 200 ሉመን ቀይሕ ብርሃን ጥራይ ተሪፉ። ኣብቲ ሓድሽ ዲዛይን ዘለዎ መብራህቱ፡ ተመሳሳሊ ብርሃን ዘለዎ ውጽኢታዊነት ንምፍራይ፡ 18 ቀያሕቲ ኤልኢዲ ተጠቒሙ፡ ንክሳራ ሰርኪዩት ሓዊሱ 14 ዋት ጥራይ ይወስድ።
ናይ መኪና ምልክት መብራህቲ ካልእ ኣገዳሲ ናይ ኤልኢዲ ምንጪ ብርሃን መተግበሪ ዓውዲ እዩ። ኣብ 1987 ዓ.ም ሃገረይ ኣብ ተሽከርከርቲ ልዑል-ዝተሰቕለ ናይ ፍሬኖ መብራህቲ ክትተክል ጀሚራ። ብሰንኪ ቅልጡፍ ምላሽ ፍጥነት ናይ ኤልኢዲ (ደረጃ ናኖሰከንድ)፡ መራሕቲ መካይን ዝስዕባ ተሽከርከርቲ ኣቐዲሞም ብዛዕባ ኩነታት ምዝዋር ክሕበሩ ይኽእሉ፡ እዚ ድማ ድሕሪት-መወዳእታ ዝፍጠር ምግጫው ይንክዮ።
ብተወሳኺ፡ ኤልኢዲ መብራህቲ ኣብ ናይ ደገ ቀይሕ፡ ቀጠልያን ሰማያውን ምሉእ-ሕብራዊ ምልክታት፡ መፍትሕ ሰንሰለት-ቅዲ ምኒ ፍላሽ ላምባታትን ካልእ ዓውድታትን ይጥቀሙ።
ጻዕዳ ኤልኢዲ፦ ንሓፈሻዊ ብርሃን፡ ጻዕዳ ምንጪ ብርሃን ዝያዳ ተደላዪ እዩ። ጻዕዳ ኤልኢዲ ኣብ 1998 ብዓወት ተማሂዙ።እዞም ኤልኢዲ ንሓደ GaN ቺፕን yttrium ኣሉሚንየም ጋርኔትን (YAG) ብሓባር ብምዕሻግ ዝስራሕ እዩ።
እቲ GaN ቺፕ ሰማያዊ ብርሃን (λp=465nm, Wd=30nm) ይፍንው። እቲ Ce3+- ዝሓዘ YAG ፎስፎር ኣብ ልዑል ሙቐት ዝተቐመጠ ኮይኑ፡ በዚ ሰማያዊ ብርሃን ክነቓቓሕ ከሎ ብጫ ብርሃን ይፍንው፡ ዝለዓለ ንውሓት ማዕበል ድማ 550nm እዩ። እቲ ሰማያዊ ኤልኢዲ ሳብስትሬት ኣብ ሳእኒ-ቅርጺ ዘለዎ ኣንጸባራቒ ጕድጓድ ተሰቒሉ ብቐጢን ንጣብ ረዚን ምስ YAG ዝተሓዋወሰ ኮይኑ፡ ኣስታት 200-500nm ርጉድ ዝበለ እዩ። ገለ ክፋል ናይቲ ብኤልኢዲ ሳብስትሬት ዝወጽእ ሰማያዊ ብርሃን ብፎስፎር ክውሓጥ እንከሎ፡ እቲ ዝተረፈ ሰማያዊ ብርሃን ድማ ምስቲ ፎስፎር ዝወጽእ ብጫ ብርሃን ተሓዋዊሱ ጻዕዳ ብርሃን ይፈጥር። ንInGaN/YAG ጻዕዳ ኤልኢዲ፡ ኬሚካላዊ ውህደት ናይቲ YAG ፎስፎር ብምቕያርን ርጉድና ናይቲ ንጣብ ፎስፎር ብምትዕርራይን፡ ካብ 3500-10000K ዝበጽሕ ናይ ሕብሪ ሙቐት ዘለዎም ዝተፈላለዩ ሕብርታት ጻዕዳ ብርሃን ምርካብ ይከኣል።
ኣብ ሰሌዳ ቁጽሪ 1 ኣብዚ እዋን እዚ ዘለዉ ዓይነታት ጻዕዳ ኤልኢዲን ብርሃን-ምፍናው መትከላቶምን ተዘርዚሩ ኣሎ። እቲ ሰሌዳ ብተወሳኺ ዝተወሰኑ ዓይነታት ጻዕዳ ኤልኢዲ ምንጪ ብርሃን ኣብ ኣርባዕተ ፎስፎር ከምዝምርኮሱ ይሕብር: ሰለስተ ቀንዲ ሕብርታት-ብርቂ-መሬት ቀይሕ፣ ቀጠልያን ሰማያውን ፎስፎር-ከምኡውን ብጫ ፎስፎር ምስ ኣቃውማ ጋርኔት። ሰለስተ-ንውሓት ማዕበል ዘለዎም ኤልኢዲ፡ ንጻዕዳ ኤልኢዲ ንምዕሻግ RGB ፎስፎር ዘለዎም ዘይኦርጋኒክ ኣልትራቫዮሌት ቺፕስ ዝጥቀሙ ኮይኖም፡ ናይ ንግዲ ዕድል ክህልዎም ትጽቢት ይግበር። ይኹን እምበር፡ ናይዞም ሰለስተ ቀዳሞት ሕብራዊ ፎስፎርታት ዝጠልቦ ስፍሓት ንጥረ ነገራትን ምርግጋእን ብተዛማዲ ንእሽቶ ስለዝኾነ፡ ፍሉይ ኣተገባብርኦም ገና ኣብ ዳህሳስ ይርከብ።
ኣብዚ እዋን እዚ እቲ ናይ መጀመርታ ኣብ ዕዳጋ ዝቐርብ ፍርያት ሰማያዊ ንጽል-ቺፕ ኤልኢዲ ምስ YAG ብጫ ፎስፎር ኮይኑ፡ ዝበለጸ ናይ ብርሃን ብቕዓት ኣስታት 25 ሉመን/ዋት ይረክብ። YAG መብዛሕትኡ ካብ ኒቺያ ኮርፖሬሽን ጃፓን ዝኣቱ ኮይኑ፡ ዋግኡ ከባቢ 2000 ዩዋን/ኪግ እዩ። እቲ ካልኣይ ዓይነት ድማ ብሱሚቶሞ ኤሌክትሪክ ኢንዱስትሪስ ጃፓን ዝተማህዘ ጻዕዳ ኤልኢዲ ኮይኑ፡ ZnSe ከም ንብረት ተጠቒሙ፡ ግን ከኣ ትሑት ብቕዓት ብርሃን ዘለዎ እዩ።
