ቅድሚ ሓምሳ ዓመት ሰባት ድሮ ነቲ መሰረታዊ ፍልጠት ሴሚኮንዳክተር ንብረታት ብርሃን ከውጽኡ ከም ዝኽእሉ ተረዲኦምዎ ስለ ዝነበሩ፡ እቲ ናይ መጀመርታ ኣብ ዕዳጋ ዝርከብ ዳይኦድ ኣብ 1960 ተፈሪዩ።ኤልኢዲ ኣሕጽሮተ ቃል ናይ Light Emitting Diode እዩ። መሰረታዊ ኣቃውምኡ ኣብ ልዕሊ ሊድ ፍሬም ዝተቐመጠ ኤሌክትሮሉሚነሰንት ሴሚኮንዳክተር ማተርያል ዝሓዘ ኮይኑ፡ ድሕሪኡ ብኢፖክሲ ረዚን ተዓሺጉ ንውሽጣዊ ኮር ሽቦታት ይከላኸል፡ እዚ ድማ ንኤልኢዲ ጽቡቕ ናይ ስንባደ ተጻዋርነት ይህቦ።
ሕመረት ናይ ብርሃን-ዝፍኖ ዳይኦድ ብp-ዓይነትን n-ዓይነትን ሴሚኮንዳክተራት ዝቖመ ቺፕ እዩ። ኣብ መንጎ p-ዓይነትን n-ዓይነትን ፍርቂ መተሓላለፍቲ ap-n መጋጠሚ ዝበሃል ናይ ምስግጋር ንጣብ ኣሎ። ኣብ ፒኤን መጋጠሚ ዝተወሰኑ ሴሚኮንዳክተር ንዋት፡ ዝተወግኡ ውሑዳት ተሸከምቲ ምስ ዝበዝሑ ተሸከምቲ ዳግማይ ክወሃሃዱ ከለዉ፡ እቲ ልዕሊ ዓቐን ጸዓት ብመልክዕ ብርሃን ይለቐቕ፡ በዚ ድማ ብቐጥታ ጸዓት ኤሌክትሪክ ናብ ጸዓት ብርሃን ይቕየር። ኣብቲ ፒኤን መጋጠሚ ሪቨርስ ቮልቴጅ ክግበር ከሎ፡ ውሑዳት ተሸከምቲ ንምውጋእ ኣጸጋሚ ስለዝኾነ፡ ዝኾነ ብርሃን ኣይወጽእን።
እዚ ዓይነት ዳይኦድ፡ ብመትከል መርፍእ ኤሌክትሮሉሚነሰንስ ተጠቒምካ ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ብርሃን-ዝፍኖ ዳይኦድ ይበሃል፡ ብተለምዶ ብኤልኢዲ ይፍለጥ። ኣብ ንቕድሚት ዝሰርሕ ኩነታት ምስ ዝኸውን (ማለት ኣብ ልዕሊ ተርሚናላቱ ንቕድሚት ዝኸይድ ቮልቴጅ ይግበር)፣ ካብቲ ኤልኢዲ ኣኖድ ናብ ካቶድ ዋሕዚ ኤሌክትሪክ እናወሓዘ እንከሎ፣ እቲ ሴሚኮንዳክተር ክሪስታል ካብ ኣልትራቫዮሌት ክሳብ ትሕተ ቀይሕ ዝተፈላለየ ሕብሪ ዘለዎ ብርሃን ይፍንው፣ ጽዓት ናይቲ ብርሃን ድማ ምስቲ ዋሕዚ ኤሌክትሪክ ዝተኣሳሰር እዩ።
